Diagnoza ADHD u dzieci i młodzieży
Dlaczego warto poświęcić na nią czas?
Temat diagnozy ADHD u dziecka lub nastolatka pojawia się w wielu różnych momentach. Czasem to szkoła jako pierwsza zwraca uwagę na trudności. Nauczyciel wzywa rodzica na rozmowę i mówi o problemach z koncentracją, o tym, że dziecko nie może usiedzieć w ławce, przeszkadza na lekcji lub wyłącza się, sugerując jednocześnie wizytę w poradni.
Innym razem ścieżka jest zupełnie inna. Dziecko trafia do gabinetu psychoterapeuty z powodu lęków, obniżonego nastroju, problemów w relacjach z rówieśnikami czy wybuchów złości. Dopiero w trakcie dłuższej znajomości dziecka i jego rodziny, kiedy psychoterapeuta zaczyna składać w całość różne elementy zachowania, pojawia się myśl czy u podłoża tych emocjonalnych trudności leży niezdiagnozowane ADHD.
Coraz częściej zdarza się też (i to znak naszych czasów :) że to sam nastolatek przychodzi do rodzica i mówi: Mamo, myślę, że mam ADHD. Młodzi ludzie, przeglądając różne treści i materiały w Internecie, zaczynają zauważać, że ich chaos w głowie, problemy z motywacją czy impulsywność mogą mieć konkretną przyczynę.
W gabinecie psychologicznym nierzadko słyszymy pełne niepokoju pytania rodziców:
- Czy diagnoza w ogóle jest potrzebna? Co to zmieni?
- Czy moje dziecko nie będzie gorzej traktowane?
- Czy to nie taka moda teraz? Za chwilę wszyscy będą mieć ADHD.
To pokazuje, że temat diagnozy ADHD u dzieci i młodzieży może budzić obawy i niepewność. Ale nic w tym dziwnego, gdyż informacje, które można znaleźć w sieci, bywają bardzo ogólne, niejasne, a czasem nawet sprzeczne.
Co to jest ADHD?
Choć o ADHD mówi się dziś coraz częściej, nadal funkcjonuje wiele krzywdzących stereotypów. Wciąż można usłyszeć, że to wymysł współczesności, efekt bezstresowego wychowania, brak dyscypliny albo skutek nadmiernego korzystania z telefonu.
W rzeczywistości ADHD czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi jest zaburzeniem neurorozwojowym. Oznacza to, że wynika ono z nieco innej budowy i funkcjonowania mózgu, zwłaszcza tych obszarów (płatów czołowych), które odpowiadają za tzw. funkcje wykonawcze: uwagę, hamowanie impulsów, planowanie, przewidywanie konsekwencji i regulację emocji.
To dlatego zachowania dziecka z ADHD bardzo często są niezależne od jego chęci, motywacji czy dobrej woli. Dziecko często chce słuchać, być skupione, panować nad emocjami czy dokończyć zadanie, ale jego układ nerwowy niestety odmawia posłuszeństwa.
U podstaw ADHD leżą trudności w trzech głównych obszarach:
1. Uwaga i koncentracja
To nie tylko rozkojarzenie. Dziecko lub nastolatek z ADHD może łatwo "odpływać" myślami, mieć ogromny problem z utrzymaniem uwagi na zadaniach, które są dla niego nudne (nawet jeśli są ważne). Może zaczynać wiele czynności, ale ich nie kończyć, gubić bluzy, zeszyty i podręczniki, zapominać wykonać polecenia dorosłych. Nierzadko słyszymy od rodziców: On w ogóle nie słucha, co się do niego mówi.
I rzeczywiście tak to może wyglądać, ale najczęściej nie wynika to z braku szacunku czy ignorowania dorosłych, tylko z trudności układu nerwowego w utrzymaniu uwagi na jednym bodźcu.
2. Impulsywność
Mówiąc krótko: to działanie szybsze niż myślenie. Dziecko reaguje natychmiastowo, pod wpływem impulsu, zanim zdąży się zastanowić i przewidzieć konsekwencje. Objawia się to przerywaniem rozmowy, wtrącaniem się, odpowiadaniem na pytanie, zanim druga osoba skończy je zadawać, czy trudnością w czekaniu na swoją kolej w grze. W życiu codziennym impulsywność może wiązać się z podejmowaniem ryzykownych zachowań bez zastanowienia.
3. Poziom energii i nadruchliwość
Ten objaw zmienia się wraz z wiekiem.
- U młodszych dzieci obserwujemy wzmożoną potrzebę ruchu: bieganie, wspinanie się, wiercenie na krześle, niemożność usiedzenia w miejscu. Czasem rodzice mówią, że on się chyba nigdy nie męczy.
- U nastolatków (i dorosłych) nadruchliwość często zmienia swój charakter i przekształca się w poczucie wewnętrznego niepokoju. Nastolatek może siedzieć spokojnie w ławce, ale w środku czuje napięcie, gonitwę myśli, musi manipulować czymś w dłoniach lub tupać nogą pod stołem. Z zewnątrz może wyglądać na spokojnego, podczas gdy w środku toczy walkę z własną energią.
Warto zaznaczyć w tym miejscu, że choć oficjalne kryteria diagnostyczne skupiają się na wyżej wymienionych obszarach, to w praktyce ogromnym wyzwaniem dla osób z ADHD jest regulacja emocji. Osoby te często mają niską tolerancję na frustrację, szybko wybuchają złością, płaczem, łatwo się zniechęcają. Ich reakcje emocjonalne bywają nieadekwatnie silne do sytuacji.
Pamiętajmy też, że objawy ADHD mogą być zróżnicowane i każdej osoby wyglądać inaczej. U różnych dzieci i nastolatków mogą przeważać inne elementy obrazu klinicznego:
- u jednej osoby na pierwszy plan może wysuwać się wysoka energia i nadruchliwość: dziecko jest w ciągłym ruchu i "biega po ścianach", choć jednocześnie może mieć (i zwykle ma) także trudności z uwagą czy impulsywnością,
- u innej osoby mogą dominować objawy związane z nieuwagą: zamyślanie się, "znikanie" w swoim świecie, marzycielstwo, patrzenie w okno; ten typ bywa rozpoznawany później, ponieważ takie osoby nie sprawiają problemów wychowawczych, a wspomnianych trudności nie widać na pierwszy rzut oka,
- u jeszcze innej osoby najsilniej zaznaczać się mogą trudności emocjonalne i impulsywność: szybkie wybuchy złości, reagowanie "za mocno", napięcie emocjonalne, choć pozostałe objawy również mogą być obecne w tle.
Dlatego tak ważne jest indywidualne podejście do diagnozy. Nie tylko po to, aby odpowiedzieć na pytanie Czy moje dziecko ma ADHD, ale przede wszystkim po to, by zrozumieć, jak działa jego mózg, co jest dla niego trudne na co dzień i jakie czynniki najbardziej je obciążają.
Diagnoza ADHD u dzieci i młodzieży
Mogłoby się wydawać, że skoro objawy ADHD są takie konkretne i wyraźne to diagnoza powinna być szybka i prosta. Nic bardziej mylnego, gdyż w praktyce jest właściwie odwrotnie.
Dziecko lub nastolatek inaczej funkcjonuje w domu, inaczej w szkole, a jeszcze inaczej w sytuacjach nowych czy stresujących takich jak np. wizyta u psychologa. Każda z tych osób: rodzic, nauczyciel czy specjalista widzi tylko fragment, pojedynczy "kadr" z codzienności młodego człowieka. Dopiero połączenie tych elementów daje pełen obraz funkcjonowania dziecka. Do tego dochodzi fakt, że wiele objawów ADHD łatwo pomylić z innymi trudnościami albo uznać za naturalny element rozwoju. W rezultacie nie zawsze od razu widać czy dziecko ma ADHD czy po prostu przechodzi trudniejszy etap rozwojowy czy mierzy się z czymś zupełnie innym. Właśnie dlatego trafna diagnoza wymaga czasu i uważności.
Powody, dla których diagnoza ADHD u dzieci i młodzieży wymaga czasu i wprawnego oka:
1. Objawy ADHD często wyglądają jak cechy temperamentu
Wysoka energia, żywiołowość, gadatliwość, szybkie reagowanie, kreatywność, duża ekspresja - to wszystko może być po prostu stylem bycia dziecka lub nastolatka. Nie wszystko trzeba interpretować jako objaw zaburzenia i od razu "terapeutyzować". W diagnozie ADHD kluczowe jest nie to, jak wygląda dana cecha, ale na ile wpływa ona na codzienne funkcjonowanie.
Czy utrudnia naukę?
Czy psuje relacje z rówieśnikami?
Czy uniemożliwia rano wyjście do szkoły bez awantury?
To właśnie różnica między naturalnymi cechami temperamentu, które są w normie i nie zaburzają funkcjonowania, a trudnościami, które zaczynają realnie wpływać na codzienne życie dziecka, stanowi podstawę do oceny klinicznej.
2. Wiele zachowań kojarzonych z ADHD jest naturalną częścią rozwoju
- U młodszych dzieci układ nerwowy dopiero dojrzewa. Mechanizmy odpowiedzialne za hamowanie impulsów, regulowanie emocji czy planowanie działań rozwijają się powoli aż do dorosłości. Dlatego impulsywność, trudność z czekaniem na swoją kolej, szybkie rozpraszanie, potrzeba ciągłego ruchu są typowe dla wieku przedszkolnego. To efekt tego, że mózg dopiero uczy się kontrolować swoje reakcje.
- U nastolatków wygląda to nieco inaczej, ale mechanizm jest podobny. W okresie dojrzewania mózg przechodzi intensywną przebudowę. Szczególnie te obszary, które odpowiadają za planowanie, przewidywanie konsekwencji, organizację i regulację emocji. Dlatego u młodzieży naturalnie pojawiają się: chaos organizacyjny, zapominanie, nagłe wybuchy emocji, zmienny nastrój, impulsywne decyzje.
Te zachowania mogą wyglądać jak objawy ADHD, ale często są po prostu etapem rozwojowym, przez który przechodzi większość nastolatków.
Dlatego w diagnozie kluczowe nie jest to, czy dane zachowanie występuje, ale jak często, jak intensywnie i przede wszystkim czy utrudnia codzienne życie.
3. W domu dziecko lub nastolatek funkcjonuje inaczej niż w szkole
To klasyczny dylemat diagnostyczny. Zdarza się, że nauczyciele zgłaszają duże trudności: dziecko nie skupia się, przeszkadza, chodzi po klasie. A rodzice twierdzą, że w domu nie ma żadnego problemu. Dlaczego tak może być?
W szkole jest więcej bodźców i większe wymagania niż w domu
Środowisko szkolne to dla wielu dzieci ogromne obciążenie sensoryczne i poznawcze. Hałas, ruch, wiele osób w jednym pomieszczeniu, ciągłe zmiany aktywności, dzwonki, przerwy... to wszystko powoduje, że układ nerwowy dziecka z ADHD jest niemal cały czas przeciążony.
Do tego dochodzą wymagania: siedź prosto, słuchaj, nie odzywaj się, rób zadanie, nie ruszaj się, skup się przez 45 minut.
Dla mózgu ADHD, który potrzebuje częstych zmian, ruchu i natychmiastowej gratyfikacji, są to warunki wyjątkowo trudne do spełnienia. W takich sytuacjach objawy mogą być silniejsze niż w spokojnym środowisku domowym, dlatego perspektywa nauczyciela może być zupełnie inna od tej, którą mają rodzice.
Ale bywa też odwrotnie: w szkole dziecko funkcjonuje spokojnie, stara się dostosować i "trzyma się w ryzach", a dopiero w domu pojawiają się wybuchy złości, impulsywność i silna frustracja. Dlaczego tak może być?
W domu dziecko czuje się bezpiecznie, a w szkole maskuje objawy
Maskowanie objawów oznacza "pilnowanie się", aby nie zwracać na siebie uwagi, nie sprawiać problemów i nie odstawać od rówieśników. Może przejawiać się w usilnych próbach skupienia, tłumieniu emocji pojawiających się w szkole, siedzeniu "jak na szpilkach", starannym kontrolowaniu ruchów, nadmiernym trzymaniu się zasad czy bardzo cichym zachowaniu. Dziecko może także udawać, że rozumie polecenia, mimo że ma trudność z nadążaniem za tokiem lekcji. To tylko część strategii, które niektóre dzieci rozwijają, by radzić sobie z codziennym funkcjonowaniem.
Maskowanie jest szczególnie częste u dziewczynek, dzieci bardzo ambitnych, którym zależy na wysokich wynikach w nauce i wzorowym zachowaniu oraz dzieci z wysoką inteligencją, które latami nadrabiają trudności sprytem i wysiłkiem.
Jednak taki wysiłek dla osoby z ADHD kosztuje bardzo dużo energii. Dlatego gdy młody człowiek wraca do domu, czyli do miejsca, gdzie nie musi już niczego udowadniać, ten wysiłek opada i następuje wybuch zmęczenia i emocji zgromadzonych z całego dnia, którego nauczyciele nigdy nie zobaczą, a którego świadkiem są rodzice.
Maskowanie sprawia, że na pierwszy rzut oka dziecko świetnie sobie radzi, jednak kosztuje je to tak dużo wysiłku, że w dłuższej perspektywie prowadzi do przeciążenia, wyczerpania i wtórnych problemów emocjonalnych.
Dlatego ADHD nie musi być jednakowo widoczne w każdym środowisku. I właśnie z tego powodu dobra diagnoza wymaga zebrania informacji z wielu źródeł.
4. Objawy przypominające ADHD mogą mieć różne przyczyny
To niezwykle ważny punkt. Problemy z uwagą, wiercenie się czy wybuchy emocji nie są zarezerwowane tylko dla ADHD. Podobne objawy mogą wynikać między innymi z:
- silnego, przewlekłego lęku lub zaburzeń adaptacyjnych,
- przewlekłego stresu,
- zaburzeń snu,
- problemów zdrowotnych,
- zaburzeń integracji sensorycznej,
- innych problemów psychologicznych np. depresji.
Warto pamiętać, że ADHD nie pojawia się nagle. To zaburzenie neurorozwojowe, więc rodzina zazwyczaj od zawsze widziała pewne cechy, choć nie zawsze je rozumiała. Nagłe pogorszenie funkcjonowania dużo częściej wskazuje właśnie na stres, lęk, trudności emocjonalne lub problemy zdrowotne. Dlatego kluczowa jest rzetelna i szeroka diagnoza, która może uchronić dziecko przed pomaganiem mu w trudnościach, których nie ma.
Jak wygląda diagnoza ADHD u dzieci i młodzieży
W wielu placówkach standardowa procedura diagnostyczna ADHD jest realizowana w ciągu kilku spotkań, najczęściej jest to około 5 wizyt. Taki model diagnozy obejmuje kilka podstawowych elementów: wywiad z rodzicami, spotkanie z dzieckiem/nastolatkiem, wypełnienie kwestionariuszy, testy psychologiczne oraz konsultacja z lekarzem psychiatrą, który stawia ostateczne rozpoznanie. Taka procedura ma na celu zebranie informacji z różnych źródeł i porównanie ich z kryteriami diagnostycznymi.
Zgodnie z formalnymi wymogami klinicznymi, taka diagnoza jest poprawna i może stanowić podstawę do dalszych działań. Jest to ścieżka efektywna czasowo, gdyż umożliwia uzyskanie diagnozy w krótkim czasie, jednak często pozostawia rodziców z ważnym pytaniem: Moje dziecko ma ADHD, ale co dalej?
Sama etykieta diagnostyczna niewiele zmienia w codziennym funkcjonowaniu. Co więcej, diagnoza ADHD nie jest podstawą do zwolnienia dziecka z odpowiedzialności, obowiązków czy wymagań i nie może służyć jako usprawiedliwienie czy wymówka dla trudnego zachowania. Wręcz przeciwnie: powinna być drogowskazem, który pokazuje, gdzie konieczne jest większe zrozumienie dla dziecka lub nastolatka, a gdzie należy wymagać więcej.
Aby praca terapeutyczna, wsparcie w szkole czy ewentualne leczenie farmakologiczne miały sens i przynosiły realną zmianę, specjalista musi uzyskać coś więcej niż tylko wynik pozytywny lub negatywny. Potrzebny jest pełny, funkcjonalny obraz dziecka - zrozumienie jego indywidualnego profilu neurologicznego i psychologicznego.
Diagnoza ADHD w naszym gabinecie w Brzesku
W naszym gabinecie diagnoza ADHD jest elementem szerszego procesu diagnostyczno-terapeutycznego. Oznacza to, że nie ogranicza się jedynie do wykonania testów, ale przebiega w dłuższym kontakcie z dzieckiem i jego rodziną, co daje możliwość dokładnej obserwacji, spokojnego poznania młodego człowieka oraz lepszego zrozumienia jego codziennego funkcjonowania. ADHD jest diagnozą na całe życie, dlatego ważne jest dla nas, aby diagnoza była nie tylko poprawna formalnie, ale przede wszystkim oparta na pełnym obrazie funkcjonowania dziecka, co może być bardzo trudne do uchwycenia podczas kilku pierwszych wizyt, podczas których młody człowiek może być zestresowany, zmęczony, pobudzony albo wyjątkowo spokojny.
W dłuższym procesie możemy zobaczyć:
- czy objawy są stałe czy zależą od dnia i sytuacji,
- jak dziecko/nastolatek radzi sobie z emocjami, zmęczeniem, frustracją, nowymi zadaniami,
- czy jego trudności można wyjaśnić inaczej niż objawami ADHD.
Dłuższy kontakt daje też przestrzeń, żeby rodzic mógł na spokojnie opowiedzieć o codzienności, zadać pytania i zrozumieć, co naprawdę stoi za zachowaniami dziecka.
W trakcie procesu wykorzystujemy standardowe narzędzia diagnostyczne (testy, wywiady, kwestionariusze, obserwacje), ale równocześnie patrzymy szerzej. W praktyce oznacza to, że poza odpowiedzią "ma lub nie ma ADHD", pomagamy zrozumieć jak działa układ nerwowy dziecka/nastolatka, skąd biorą się trudności, co może być przyczyną a co skutkiem i jak dorośli mogą wspierać dziecko w codziennym funkcjonowaniu, zarówno w domu jak i w szkole.
Etapy procesu diagnostycznego w naszym gabinecie
1. Wywiad rozwojowy i problemowy z rodzicem
To pierwszy i kluczowy etap diagnozy. Polega na pogłębionej rozmowie z rodzicem (bez udziału dziecka), podczas której psycholog zbiera szczegółowe informacje dotyczące dotychczasowego rozwoju dziecka, jego zdrowia, funkcjonowania emocjonalnego i społecznego, historii rodzinnej oraz aktualnych trudności.
2. Badanie inteligencji (Skala Stanford–Binet)
Badanie inteligencji nie służy do "wykrywania" ADHD, gdyż obecność objawów ADHD nie zależy od ilorazu inteligencji. Badanie jest jednak ważnym elementem diagnozy, ponieważ pozwala lepiej poznać potencjał dziecka oraz zrozumieć z czego mogą wynikać trudności w nauce czy codziennym funkcjonowaniu.
Podczas badania psycholog może:
- ocenić profil rozwoju intelektualnego dziecka,
- wykluczyć niepełnosprawność intelektualną jako możliwą przyczynę trudności szkolnych,
- zidentyfikować dzieci wybitnie zdolne, które dzięki wysokim zdolnościom mogą przez lata maskować objawy ADHD, nadrabiając braki uwagi sprytem i wiedzą,
- obserwować jak dziecko pracuje: czy działa impulsywnie, jak reaguje na trudne zadania, jak szybko się męczy, czy potrafi utrzymać uwagę.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o tym, jak wygląda badanie inteligencji, przygotowaliśmy o tym osobny artykuł: badanie inteligencji u psychologa.
3. Badanie kwestionariuszami Conners-3
Conners-3 to profesjonalne arkusze, które wypełniają dziecko/nastolatek, rodzice oraz za zgodą rodziców nauczyciel. Pozwalają one ocenić nasilenie objawów związanych z uwagą, impulsywnością i nadruchliwością oraz porównać je do norm dla danej grupy wiekowej. Kwestionariusze pozwalają nie tylko określić nasilenie objawów typowych dla ADHD, lecz także zauważyć inne obszary wymagające wsparcia, które mogą wpływać na zachowanie dziecka.
Wypełnienie arkuszy Conners-3 nie stanowi samodzielnej diagnozy, ale jest ważnym elementem, który pomaga uporządkować obserwacje i daje psychologowi szerszy obraz sytuacji.
4. Ustrukturyzowany wywiad kliniczny
To szczegółowa rozmowa diagnostyczna, która pomaga uporządkować wszystkie informacje zebrane wcześniej. Psycholog korzysta z określonego zestawu pytań, opartego na kryteriach diagnostycznych ADHD, ale jednocześnie prosi rodzica o konkretne przykłady z codziennych sytuacji.
To ważny etap w diagnozie, ponieważ pozwala ocenić nie tylko to jakie objawy dziecko ma obecnie, ale też jak funkcjonowało na wcześniejszych etapach życia, jak zmieniało się nasilenie trudności w czasie oraz czy są to objawy typowe dla ADHD czy raczej sugerujące inne możliwe przyczyny.
U nastolatków wywiad z rodzicem uzupełniamy także bezpośrednim wywiadem diagnostycznym z młodą osobą, często przy użyciu narzędzia DIVA Young. Dzięki temu można poznać perspektywę samego nastolatka: jak widzi swoje trudności, co mu przeszkadza, z czym sobie nie radzi i jak przeżywa codzienne sytuacje.
5. Obserwacja dziecka lub nastolatka w gabinecie
Obserwacja jest jednym z ważniejszych elementów diagnozy, niezależnie od wieku. Psycholog nie tylko rozmawia, ale też uważnie przygląda się temu jak dziecko lub nastolatek funkcjonuje w naturalnych sytuacjach. Podczas spotkań zwracamy uwagę na kilka kluczowych obszarów:
- Nawiązywanie kontaktu - przyglądamy się temu, jak młoda osoba wchodzi w relację z psychologiem: czy robi to spontanicznie, ostrożnie, czy potrzebuje czasu. U młodszych dzieci często odbywa się to w zabawie, u nastolatków raczej w rozmowie.
- Kontakt werbalny - obserwujemy płynność wypowiedzi, otwartość, sposób formułowania myśli. Nie chodzi o poprawność językową, ale o to, czy dziecko/nastolatek potrafi opowiadać o sobie, kończyć wątki, czy łatwo traci tok wypowiedzi albo szybko zmienia tematy.
- Kontakt emocjonalny - psycholog zwraca uwagę na napięcie, sposób okazywania emocji, ogólny klimat rozmowy, czy młoda osoba jest swobodna, wycofana, spięta, drażliwa, pobudzona.
- Współpraca i zaangażowanie - badamy, na ile dziecko lub nastolatek podejmuje współpracę: czy chętnie wchodzi w zadania, czy trzeba go do tego zachęcać, czy szybko rezygnuje. Obserwujemy również wytrwałość - czy kończy to, co zacznie, czy łatwo się poddaje.
- Koncentracja uwagi - zarówno u małych dzieci jak i nastolatków obserwujemy jak długo potrafią utrzymać uwagę, czy łatwo się rozpraszają, co ich rozprasza (bodźce zewnętrzne czy własne myśli), czy potrafią wrócić do zadania po przerwie itd.
- Pobudzenie i napięcie ruchowe - widzimy czy pojawiają się: wiercenie, częste zmiany pozycji, "mikroruchy", podskakiwanie nogą, wstawanie, nerwowe ruchy dłoni. U nastolatków pobudzenie częściej przyjmuje formę wewnętrznego napięcia, które może objawiać się szybkim tempem mówienia, niecierpliwością, trudnością w spokojnym siedzeniu.
Obserwacja pozwala zobaczyć to, czego nie widać w kwestionariuszach. Pokazuje jak dziecko lub nastolatek funkcjonuje tu i teraz, jak radzi sobie z zadaniami, zmianą, stresem, rozmową i emocjami.
6. Współpraca ze szkołą
W wielu przypadkach to właśnie szkoła dostarcza ważnych informacji, których nie widać ani w domu, ani podczas wizyty w gabinecie. Dlatego (za zgodą rodzica) psycholog może poprosić o opinię nauczyciela lub pedagoga szkolnego.
Najczęściej zbieramy dane dotyczące:
- zachowania w grupie,
- funkcjonowania na lekcjach i podczas zadań wymagających koncentracji,
- reakcji na polecenia, ale też sukcesy i porażki,
- zachowania na przerwach, gdzie objawy ADHD potrafią być szczególnie widoczne,
- organizacji pracy, odrabiania zadań, pamiętania o obowiązkach itp.
W zależności od potrzeb współpraca ze szkołą może obejmować: uzupełnienie kwestionariuszy (np. Conners przez nauczyciela), krótką opinię pisemną lub rozmowę telefoniczną.
7. Opinia psychologiczna i konsultacja z lekarzem psychiatrą
Zgodnie z obowiązującymi standardami to lekarz psychiatra stawia ostateczne rozpoznanie medyczne ADHD, dlatego na zakończenie procesu diagnostycznego psycholog przygotowuje szczegółową opinię psychologiczną, z którą należy się zgłosić do lekarza psychiatry. Jest to podsumowanie całej diagnozy, oparte na tygodniach obserwacji, rozmów, testów i danych z różnych źródeł. Dokument opisuje nie tylko to, czy objawy są zgodne z obrazem ADHD, ale przede wszystkim jak dziecko/nastolatek funkcjonuje na co dzień. Dopiero po badaniu psychiatrycznym możliwe jest wydanie oficjalnej diagnozy, potrzebnej m.in. do farmakoterapii czy uzyskania opinii do szkoły.
W tym miejscu kończy się proces diagnostyczny, ale na tym etapie zwykle większość rodziców i dzieci rozumie już dużo więcej. W trakcie całego procesu diagnostycznego pojawiają się również oddziaływania terapeutyczne. Młody człowiek uczy się lepiej rozumieć swoje emocje, reakcje i trudności, a rodzice uczą się patrzeć na jego zachowania z nowej perspektywy. Dzięki temu większość rodzin ma już większą świadomość skąd biorą się pewne trudności i jak można na co dzień wspierać dziecko.
Diagnostyka i wsparcie ADHD w naszym gabinecie psychologicznym w Brzesku
Diagnoza ADHD u dziecka lub nastolatka to proces, który wymaga czasu, uważności i spojrzenia z wielu różnych perspektyw. Jeśli zastanawiasz się czy zachowania Twojego dziecka mogą wskazywać na ADHD zapraszamy na konsultacje psychologiczne do naszego gabinetu w Brzesku.
Konsultacje psychologiczne w naszym gabinecie w Brzesku prowadzone są przez dwóch specjalistów:
- Dzieci i młodzież szkół podstawowych przyjmuje psycholog Aleksandra Legutko-Zamęta. Więcej informacji o psychologu znajdziesz tutaj: Aleksandra Legutko-Zamęta – psycholog dziecięcy Brzesko
- Młodzież szkół średnich i młodzi dorośli do 21 roku życia konsultuje psycholog Małgorzata Dziedzic. Więcej informacji o psychologu znajdziesz tutaj: Małgorzata Dziedzic – psycholog dla młodzieży Brzesko
