Terapia rodzinna w Brzesku
Terapia rodzinna prowadzona w naszym gabinecie w Brzesku to forma pomocy psychologicznej skierowana do całej rodziny. Prowadzona jest wspólnie tzn. w spotkaniach uczestniczą wszyscy członkowie rodziny, najczęściej rodzice i dzieci. Przebieg i cele terapii rodzinnej zależą od sytuacji i aktualnych potrzeb danej rodziny, najczęściej pracujemy nad poprawą komunikacji i lepszego zrozumienie wzajemnych potrzeb oraz sposobów reagowania w różnych sytuacjach rodzinnych. Podczas spotkań rodzina uczy się jak rozmawiać o emocjach, rozwiązywać konflikty i wprowadzać zmiany, które ułatwią codzienne funkcjonowanie w domu.
Terapia rodzinna jako uzupełnienie terapii indywidualnej dziecka
Propozycja terapii rodzinnej często pojawia się w trakcie indywidualnej pracy z dzieckiem. Nierzadko zdarza się, że rodzina kierowana jest na terapię rodzinną przez terapeutę pracującego z dzieckiem lub nastolatkiem, który mierzy się z trudnościami emocjonalnymi, lękiem, depresją czy zaburzeniami odżywiania.
Kiedy rodzice słyszą od terapeuty dziecka propozycję terapii rodzinnej mogą pojawić się (i nierzadko pojawiają) różne emocje – od zaskoczenia i niepokoju po złość czy poczucie winy. Zdarza się, że rodzice pytają czyli to nasza wina? albo czy teraz wszyscy mamy się leczyć? To naturalne reakcje, gdyż nie każdy rodzic od początku rozumie skąd bierze się taka sugestia, dlatego początkowe wątpliwości czy nawet niechęć rodzica są zupełnie zrozumiałe.
Warto jednak wiedzieć, że propozycja terapii rodzinnej nie oznacza, że ktoś zrobił coś źle. To raczej zaproszenie, by przyjrzeć się temu, jak cała rodzina funkcjonuje razem i co można wspólnie zmienić, by pomóc zarówno dziecku, które jest w swojej terapii jak i pozostałym członkom rodziny. Terapia rodzinna pomaga zrozumieć, co może wpływać na trudności dziecka i jak zmiany w systemie rodzinnym mogą wspierać jego rozwój. Dlaczego to ważne? Dziecko w trakcie swojej terapii zaczyna coś rozumieć, próbuje coś zmieniać, uczy się nowych sposobów reagowania. A potem wraca do domu – do tych samych sytuacji, rozmów i trudnych emocji. Jeśli rodzina nie ma okazji, by też przyjrzeć się temu, co się dzieje między wszystkimi domownikami, dziecku może być po prostu trudno utrzymać tę zmianę w codzienności.
Dla lepszego zrozumienia: wyobraźmy sobie dziecko, które w terapii indywidualnej uczy się radzić sobie ze złością i agresją, zaczyna rozumieć co ją wywołuje, w gabinecie potrafi o tym mówić i ćwiczy nowe sposoby zachowania. W domu jednak wciąż pojawiają się sytuacje, które wywołują silne emocje np. napięcie między rodzicami, kłótnie między rodzeństwem, ciągły pośpiech, zmęczenie po pracy, brak czasu na spokojną rozmowę czy różne oczekiwania wobec dziecka. Codzienne obowiązki i stres sprawiają, że napięcie w rodzinie nadal się utrzymuje, nawet jeśli nikt tego nie chce. Dziecko próbuje stosować to, czego uczy się w terapii – mówi o emocjach, stara się reagować spokojniej i szuka właściwych sposobów radzenia sobie. Ale jeśli rodzice w pędzie dnia codziennego nie mają czasu go wysłuchać, w domu wciąż pojawia się napięcie, częste kłótnie, to dla dziecka to sygnał, że wokół niego niewiele się zmieniło i jemu samemu trudno będzie wtedy utrzymać zmianę. W takich warunkach dziecko łatwo wraca do starych, znanych sposobów reagowania czyli w tym wypadku krzyku i agresji.
Terapia rodzinna pozwala spojrzeć na trudności dziecka nie jako na coś, co trzeba „naprawić”, ale jako ważny sygnał, że coś w funkcjonowaniu rodziny wymaga uwagi i troski. Objawy dziecka mogą być próbą wyrażenia czegoś, czego nie da się inaczej powiedzieć – a co często dotyczy tego co dzieje się w rodzinie.
Dlatego mówi się, że terapia indywidualna pomaga dziecku zrozumieć siebie, a terapia rodzinna pomaga rodzinie zrozumieć dziecko.
Kiedy terapia rodzinna jest wskazana
Z terapii rodzinnej warto skorzystać, gdy:
- w domu często pojawiają się napięcia, kłótnie lub trudności w porozumieniu się między domownikami,
- jedno z dzieci reaguje silnymi emocjami – złością, lękiem lub wycofaniem i trudno zrozumieć jaki jest tego powód,
- rodzice mają różne podejścia do wychowania lub trudno im wspólnie ustalać zasady,
- w rodzinie powtarzają się napięcia lub schematy zachowań, które utrudniają codzienne życie,
- rodzina mierzy się z ważną zmianą – np. rozstaniem, chorobą, żałobą, przeprowadzką lub narodzinami rodzeństwa.
Jeśli rodzina próbuje radzić sobie z trudnościami, ale mimo starań sytuacja się nie poprawia, wtedy terapia rodzinna może być dobrym krokiem, by wspólnie poszukać trwałych rozwiązań. W każdej z tych sytuacji warto zgłosić się na konsultację rodzinną. Podczas spotkania terapeuta pomoże określić czy terapia rodzinna będzie najlepszą formą pomocy, czy też może wystarczą inne działania wspierające rodzinę.
Przeciwwskazania do terapii rodzinnej
Terapia rodzinna nie zawsze jest możliwa lub wskazana od razu. W niektórych sytuacjach potrzebne jest wcześniejsze wsparcie indywidualne lub interwencja kryzysowa. Dotyczy to przede wszystkim sytuacji gdy:
- jeden z członków rodziny znajduje się w silnym kryzysie psychicznym, wymaga leczenia psychiatrycznego lub hospitalizacji,
- w rodzinie występuje przemoc fizyczna, psychiczna lub seksualna i nie ma jeszcze zapewnionego bezpieczeństwa uczestników,
- trwa aktywne uzależnienie jednego z domowników, które utrudnia udział w terapii,
- nie ma zgody na wspólny udział w spotkaniach (np. jeden z rodziców kategorycznie odmawia udziału).
Po ustabilizowaniu sytuacji lub podjęciu innych form pomocy (np. terapii indywidualnej, leczenia psychiatrycznego, programu uzależnień) możliwy jest powrót do terapii rodzinnej.
Jak wyglądają spotkania terapii rodzin?
Spotkania odbywają się w gabinecie w Brzesku, zazwyczaj co dwa tygodnie i trwają około 90 minut. Na początku terapeuta zapoznaje się z rodziną, słucha jak wygląda codzienność, co jest trudne, a co działa dobrze. Następnie wspólnie z rodziną określane są cele terapii – czyli to nad czym rodzina chce pracować.
Podczas kolejnych sesji terapeuta wraz z rodziną:
- omawiają sytuacje z codziennego życia i reakcje poszczególnych osób,
- przyglądają się sposobom komunikacji i temu, jak domownicy się słuchają,
- ćwiczą nowe sposoby rozmowy i wyrażania emocji,
- tworzą przestrzeń, by mówić o tym, co dotąd było trudne do wypowiedzenia,
- szukają wspólnie rozwiązań, które można wprowadzić w domu.
Jak długo trwa terapia rodzinna?
Czas trwania terapii rodzinnej zależy od potrzeb rodziny. W niektórych przypadkach wystarcza kilkanaście spotkań, by wprowadzić potrzebne zmiany. W innych terapia trwa dłużej – kilka miesięcy lub nawet lat – gdy potrzebne jest pogłębione zrozumienie tego co działo i dzieje się w rodzinie. Co pewien czas terapeuta wspólnie z rodziną omawia postępy i decyduje o dalszym kierunku pracy.
Jak rozpocząć terapię rodzinną?
Terapia rodzinna rozpoczyna się tak samo jak każda inna wizyta w gabinecie. Podczas rejestracji można zgłosić chęć umówienia konsultacji rodzinnej – w odpowiedzi otrzymają Państwo informację o dostępnych terminach i przebiegu pierwszego spotkania.
Terapia rodzin w naszym gabinecie w Brzesku prowadzona jest przez psychologa-psychoterapeutę Aleksandrę Legutko-Zamęta.
Więcej informacji o psychologu znajdziesz tutaj: Aleksandra Legutko-Zamęta Psychoterapeuta Brzesko
